Bắc Nha Trang

Thành lập

Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15, được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 16 tháng 6 năm 2025, quy định tại khoản 50: "Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Vĩnh Hòa, Vĩnh Hải, Vĩnh Phước, Vĩnh Thọ, xã Vĩnh Lương và xã Vĩnh Phương thành phường mới có tên gọi là phường Bắc Nha Trang". Nghị quyết có hiệu lực từ ngày thông qua và yêu cầu phường mới hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025^[1].

Thành phần của phường đã được thành phố công bố ngày 24 tháng 4 năm 2025, khi phương án ba phường được thay bằng phương án bốn phường; các báo hôm đó nêu 97.03 km² và 128,239 người^[4][5], trong khi cổng thông tin của tỉnh vào tháng 6 năm 2025 và Wikipedia tiếng Việt nêu 97.04 km²^[2][3]. Đảng ủy được đặt tại 02 Trần Kim Hùng và Ủy ban nhân dân tại 744 đường 2 Tháng 4^[2][11].

Địa giới

Phường giáp phường Đông Ninh Hòa và biển ở phía đông, xã Diên Điền ở phía tây, các phường Nha Trang và Tây Nha Trang ở phía nam và xã Nam Ninh Hòa ở phía bắc^[3]. Ranh giới phía nam của phường với phường Nha Trang là sông Cái^[10], một con sông dài 84 km với lưu vực 1,732 km² đổ ra biển tại Cửa Lớn (Đại Cù Huân) cạnh Xóm Bóng^[9]. Wikidata cho tọa độ điểm của phường là 12.281 N, 109.19 E^[12].

Phần lớn diện tích là nông thôn. Trong bảng các đơn vị của thành phố cũ, hai xã chiếm 47.05 km² (Vĩnh Lương) và 32.44 km² (Vĩnh Phương), so với 11.56 km² của Vĩnh Hòa, 4.48 km² của Vĩnh Hải, 1.70 km² của Vĩnh Phước và 0.67 km² của Vĩnh Thọ^[13]. Sáu con số đó cộng lại thành 97.90 km², nhỉnh hơn con số 97.04 km² trong danh mục^[2].

Lịch sử các đơn vị hợp thành

Vĩnh Hải, Vĩnh Phước và Vĩnh Thọ nằm trong số 17 phường của thị xã Nha Trang được thành lập vào tháng 9 năm 1975 từ các quận 1 và 2 cũ. Ngày 30 tháng 3 năm 1977, Quyết định 391-CP/QĐ nâng thị xã lên thành phố thuộc tỉnh và bổ sung bảy xã của huyện Vĩnh Xương cũ, trong đó có Vĩnh Lương và Vĩnh Phương. Vĩnh Hòa được tách ra từ Vĩnh Hải ngày 15 tháng 3 năm 2002^[13]. Sáu đơn vị giữ nguyên các địa giới đó cho đến đợt sáp nhập năm 2025^[1].

Địa danh tiêu biểu

Tháp Po Nagar (Tháp Bà Ponagar) nằm trên một ngọn đồi cao khoảng 10 đến 12 m so với mực nước biển tại cửa sông Cái trong phường, cách trung tâm phường Nha Trang khoảng 2 km về phía bắc; một ngôi đền gỗ trên địa điểm này được xây lại bằng vật liệu bền vững trong khoảng từ năm 774 đến 784, và tháp chính có niên đại vào khoảng thế kỷ XI^[6]. Hòn Chồng, một bờ biển với những tảng đá xếp chồng tự nhiên, là một thắng cảnh của phường^[7]. Trường Đại học Nha Trang, thành lập ngày 1 tháng 8 năm 1959, có địa chỉ tại 02 Nguyễn Đình Chiểu, Bắc Nha Trang^[8].

Phường được chia thành 66 tổ dân phố^[3]. Thông qua xã Vĩnh Lương cũ, đây là phường duy nhất trong bốn phường có đất liền tiếp giáp với các đơn vị thuộc Ninh Hòa ở phía bắc^[3].